Scheltemalaan 3
hier woonde
EMMA VAN DILLEWIJN
vermoord in Ravensbrück
op 06-03-1945

Emma van Dillewijn is geboren op 2 november 1900 te Rostock. Zij is ongehuwd en werkt als inspectrice pleegzorg voor Maatschappij Zandbergen in Amersfoort. Op de Scheltemalaan waar zij woont, zijn dan de kindertehuizen Korhoen en Zandwijk en in de buurt Treekerbergje en het Ortthuis. Aan de Paradijsweg wordt ook nog Huize Ingeborg in gebruik genomen als kindertehuis. Emma bezoekt pleeggezinnen in het land en heeft hierdoor een groot netwerk om kinderen en onderduikers onder te brengen. De kindertehuizen raken vol, joodse kinderen krijgen een schuilnaam, tehuizen worden gevorderd en directeur Mulock Houwer wordt wegens verzetsactiviteiten in september 1942 gearresteerd en naar Natzweiler gedeporteerd. Emma is een waardevolle kracht voor de organisatie en een grote steun voor mevrouw Mulock Houwer, die na de arrestatie van haar man de dagelijkse leiding overneemt.

Oorlogsdagboek Zandbergen

In 1944 krijgen de politiefunctionarissen en NSB’ers Cabalt en Beumer de opdracht tot huiszoeking op adres Scheltemalaan 3. Uit het oorlogsdagboek van Zandbergen: “8 Maart 1944 Arrestatie Emmy van Dillewijn; bombardement Soesterberg. In beslagneming stal en kantoortje van de baas.”

Verborgen in een kast

Emma wordt gearresteerd wegens het verbergen van zeven joodse onderduikers. Beneden in huis treffen ze twee oudere joodse dames aan die zich verborgen hielden in een kast en boven nog vijf joden. Allen tussen de 44 en 61 jaar. Op 9 september 1944 wordt Emma via Kamp Westerbork gedeporteerd naar Ravensbrück onder kampnummer 66811. Daar is zij overleden op 6 maart 1945. Het oorlogsdagboek vermeldt op 25 mei 1945, wanneer de directeur levend terug is uit Dachau: “De post komt met stapels tegelijk binnen uit alle delen van het land. Nog niets bekend over Mej. Emmy van Dillewijn.”

Thuis bij Zandbergen

Mulock Houwer, die als weeskind opgroeit bij Zandbergen en al voor de oorlog de directeur van Zandbergen is, overleeft de kampen Natzweiler en Dachau en keert medio mei 1945 terug naar Zandbergen. Zijn vriend en mede-arrestant Cornelis Sisselaar overleeft deze kampen niet. Op 5 mei 1945, als de meidengroep van het Treekerbergje nog in de Rembrandtschool verblijft door de vordering van hun huis, wordt het Duits-joodse meisje Elfriede Ingenkamp dodelijk getroffen door een kogel. Lees meer over 140 jaar geschiedenis van Zandbergen in het boek ‘Thuis bij Zandbergen‘.

Veel dank aan Marianne de Graaf voor het vinden van de foto bij een neef van Emma in Australië.