Julius Bermann

Julius Bermann is een jongen van 12 als hij met zijn ouders in 1936 zijn geboorteplaats Ludweiler in Duitsland ontvlucht. Hij is de jongste zoon van Samuel Bermann uit zijn laatste huwelijk met Gertrude Hirsch en is geboren op 19 april 1924.

Julius woont met zijn ouders en zijn vier stiefbroers in de Volkingerstrasse 61 in Ludweiler. Vader Samuel heeft een bedrijf in textiel, werkkleding en meubels. Zijn familie is er gezien en actief in het verenigingsleven van Ludweiler. Maar hun leven verandert drastisch als de nazi’s in 1933 aan de macht komen en na het Saar-referendum in 1935 en de inmiddels alom heersende virulente Jodenhaat nemen zijn ouders het besluit Duitsland te verlaten.

Vlucht met ouders

In 1936 vluchten ze naar Nederland. Zijn broers hebben al eerder de wijk genomen. Aangekomen in Nederland woont Julius met zijn ouders een tijdje in Soest, maar in februari 1937 vertrekken ze naar Amersfoort en gaan dan wonen in de Sint Radboudstraat, op nummer 28.

Ambachtsschool op de Leusderweg, ca. 1942-1945. Rechts, naast de leraar, staat Herman Renes; Archief Eemland

Op een van zijn registratiekaarten die bewaard is gebleven staat een beroep vermeld: ‘tekenaar centrale verwarming’. Het zou heel goed kunnen dat Julius hiervoor een opleiding heeft gevolgd aan de toenmalige Ambachtsschool op de Leusderweg. Met de Duitse inval in de meidagen van 1940 is hij 16 en klaar voor de arbeidsmarkt, maar de stateloze Julius is dan kansloos. Want ook in zijn nieuwe vaderland voert de bezetter in hoog tempo antisemitische maatregelen in die het Joodse bevolkingsdeel stigmatiseren, isoleren en uiteindelijk wegvoeren naar vernietigingskampen.

Deportatie

Begin 1942 nemen de nazi’s het besluit om alle Joden te concentreren in Amsterdam en op zondag 16 augustus doet in Amersfoort ‘het nieuws de ronde dat het merendeel van de Joden Amersfoort moeten verlaten’. Julius gaat samen met zijn vader Samuel Bermann naar Amsterdam. Als adres geven ze daar een postbusnummer in de Sint Anthoniebreestraat op.

Op 19 augustus 1942 vertrekt hij alleen naar Westerbork. Drie dagen later, op 21 augustus staat hij al op de deportatielijst voor Auschwitz en gaat, samen met bijna 1000 mensen onder wie 250 kinderen, zijn gruwelijke dood tegemoet. Julius Bermann mocht maar 18 jaar worden.